MAANDBRIEF: Augustus 2007                                  Print

Wat schaft de pot vandaag ?
Over voeding

Voorgerechtje

In de vorige maandbrief hadden we het over ‘vakantie’. Ik heb dit uitgediept naar ons leven als een zwerftocht. Eigenlijk hebben we ‘verlof’ (= toelating, permissie) gekregen om op deze aarde allerlei ervaringen op te doen. Dat is een enorm voorrecht. We zijn gepreviligiëerd. Voor sommige zal dat klinken als ongeloofwaardig. Ze vinden het ‘zwerven’ in dit leven absoluut niet leuk, integendeel een beproeving, een tranendal.
Maar ik meldde dit dan ook in het thema van juni ‘Met frisse tegenzin’. I never promised you a rosengarden.
Het voorrecht van zwerven is inderdaad niet simpel. Voortdurend, net als op een pelgrimstocht, moeten we kiezen. We staan telkens op een tweesprong of zelfs een zevensprong. Soms nemen we een fout pad en schuiven we angstig een helling af. Soms breekt de stok waarop we steunen. Soms geurt en bloeit een zonnige dag. Belangrijk is onze proviand. Wat zit er in ons picnic-pakket, wat vinden we te drinken? En tijdens de dagtocht dromen we wellicht van een lekkere douche en frisse lakens, en wat de pot schaft die avond.
Heel belangrijk is hoe we ons voeden. Dat is het thema van augustus: Waarmee voeden we ons? Het bepaalt ons leven.

Een eenzijdige soep

Wellicht is er nooit zo’n kloof geweest tussen de wereld van ondervoede mensen en de wereld van de overvoede mensen. Een kolossale tweespalt. Een schier onoverkomelijke chaos. We hebben er een ‘soep’ van gemaakt. Eigenaardig dat voeding zo’n impact heeft op onze geloofwaardigheid. Wie kan er nog geloof hechten aan de landen die zich uitgeven als solidair en democratisch? Niet mensen in hun elementaire waardigheid en recht staan voorop, maar een ekonomie van winst en macht.

Eerste stelregel van macht: Voedt mensen met honger.

Een andere vette soep is de ongelooflijk opgezette marketing rond ‘gezonde voeding’. Hoe gezond die marketing is spiegelt zich in de nooitgeziene ontsporing van voeding. Extreme resultaten: stekdunne meisjes naast dikopgezette jongelui of buitenproportie mensen. Hoe kunnen gezondheidsinstanties nog geloofwaardig zijn als allerlei schadelijke stoffen in de meest diverse kleuren en geuren mogen worden toegevoegd. Normen worden systematisch verhoogd of verlaagd naargelang wereldconcerns lobbyen en ekonomische machten hun invloed doen gelden.

Nou, en een legertje zogezegde ‘propere gezonde producenten’ zijn in hetzelfde bedje ziek.
‘Gezonde voeding’ is dikwijls meer verpakking en mediaheisa dan authentieke inhoud.
Zelfs spirituele goeroes verpakken voeding.  ‘Als je niet vegetarisch eet kan je onmogelijk verlicht worden.’ Nou, moe!
Zou iemand mij willen uitleggen waarom ‘gezonde voeding’ duurder moet zijn dan ‘ongezonde’, wat ‘gewone’ voeding wordt genoemd, de gangbare? Zou het geen zorg moeten zijn voor de politiekverantwoordelijken dat gezond normaal zou zijn?  Wie er ‘andere stoffen en toevoegingen’ bij wil, zou in feite voor die ‘luxe’ meer moeten betalen. Dat is toch net als bij roken en alcohol... Tweede stelregel van macht:verblind mensen. Verwar ze. Chaotiseer. Noem gezond wat ongezond is, noem oorlog vrede. Laat ze dromen, maar wieg ze in slaap met allerlei kunstgrepen.

Van het menu kan je ook kiezen voor een instant oplossoepje. Waterig, light, snel. Scheikundige wondertjes. Mensen geloven meer in scheikundig eten dan ze geloven in geloof. Ook al zien ze daar even weinig. De wereld van voedingssupplementen, van slank en slim, van toverhuiden en strakke spieren, van een wasborden borst, van maagringen en botoxwonderen, van bloeddoping, epo-injecties en voeding op wolkjes. Derde stelregel van macht: maak hun wereld magisch, creëer zogezegde wonderen. Verbluf ze. Zorg telkens voor nieuwe magie. Bouw verwachtingen op maar kelder ze. En creëer nieuwe, altijd nieuwe.

Voeding is macht. Daarom hebben vrouwen en moeders een enorm potentiëel aan macht. Moeder- zijn kan gevaarlijk zijn als men de rol van voedster niet kan loslaten. Mannen hebben pas tweedehands macht. Vaders geven nooit de borst. Er is initiëel nooit die band die er in wezen is tussen moeder en kind.
Daarom wordt voeding tegenwoordig zo betoverend (veroverend) verpakt. Niet de eenvoud, het vanzelfsprekende van voeding telt. Des te meer de verhulling. Voeding voedt niet, ze verovert, ze pakt je in. De afvalberg door verpakking is weldra groter dan de voedingsberg zelf. Meer en meer wordt voeding vals. Men weet niet meer wat men eet. Eten is een ‘blind date’.

Lust je die soep niet dan staat een batterij ‘koks’ klaar om je te voeden met angst. Merkwaardig hoe dat goedje gretig gehapt wordt en goed verkoopt. Er zit wellicht een zoetstof in die naar nog vraagt. Is het een overlevingsdrang, een behoudsreflex, een kwestie van leven of dood? Voed mensen met angst, goed verpakt, en ze lopen een woestijn door voor je, een Rode Zee. Of ze willen een hero zijn, hun leven geven door achter domme slogans aan te lopen. Zet mensen tegen elkaar op om angst in hen stromend te houden en hun zielen verlamd.

Plat de résistance

Niemand zal betwisten dat gezonde voeding belangrijk is.
Hamvraag: Wat is gezonde voeding? Is het een calorieënkwestie? tel ze dan obsessioneel.

Is het een biokwestie? Wik en weeg, zoek angstvallig naar onbespoten, onbesproken, niet-gemanipuleerde... Ik spreek uit ervaring. Jarenlang zijn mijn vrouw Marijke en ik én de kinderen fervente makrobioten en vegetariërs geweest. Wat een energie, welke karrevrachten aandacht gingen toen naar ‘voeding’!

Eten wij alleen maar fysiek materiëel voedsel? Verteren wij alleen met ons verteringsstelsel? Worden we alleen dun of dik door te diëten of te schrokken?
Elke dag eten we elkaar. Elke dag tuimelen er miljarden impulsen uit onze omgeving ons stelsel binnen. Elke dag drinken we beken emoties. Elke dag schrokken we ons vol met kilo ‘s mediaspul en informatie. Elke dag nemen we met onze oren ontelbare frequenties op, voeden we onze huid met aanrakingen van wind en weer, van tedere nabijheid, van gerichte en ongerichte vijandelijkheid...

Hoe verteren we dit kolossale menu? Waar zijn de accomodaties om resten af te scheiden, te elimineren of op te stapelen? We weten dat we een maag hebben, een darmenstelsel, nieren, lever, allerlei klieren die elk instaan voor specifieke processen, bloedsomloop, ademhalingsstelsel, een voetbalveld bedrading van onze zenuwen. Wetenschappers hebben ons de verschillende functies ragfijn uitgelegd...voor zover wetenschappen gevorderd zijn.

Maar hebben we organen of nog niet bekende, herkende en benoemde ‘dingen’ in ons om psychische, fijnstoffelijke, onstoffelijke, spirituele... impulsen op te nemen, te verwerken, te integreren, vruchtbaar te maken, restafval weg te spoelen, te duiden? Of leggen we dat simpel uit door onze hersenen? In die hersenen een godspot, een verdrietspot, een gelukspot, een vervelingsspot, een verslavingsspot, een seksspot, een spotje voor kritiek, eentje voor het genieten van literatuur en vlak ernaast eentje voor muziek, eentje voor spot en ironie en sarcasme, eentje voor de sport, eentje voor het geentjegevoel... allemaal in de hersenen.
Voor simpele processen, op fysiek niveau, een rist van organen, een heel boeltje. Voor ingewikkelde processen, op dat andere vlak dat geen vlak is maar multidimensioneel, hersenen. Eén orgaan volstaat. Is dat zo?

Eén van de essentiële fouten van de voedingsdeskundigen, de diëtisten, dokters en een hele rist van de bevlogen mensen – alternatief of niet -, die met voeding bezig zijn, is hun eenzijdige opvatting om voeding louter materiëel, fysiek te zien en te blijven zien. Wat heb ik op die terreinen, precies door hun eenzijdigheid, al bergen fanatisme en obsessioneel gedrag gezien. En hoe weinig levensvreugde! Hoe schraal in hun humor! Wat een onvermogen tot genieten! En vooral hoe weinig verdraagzaamheid en ruimte.Ik zie hetzelfde bij een legertje van spiritualisten. Men kan zich kapotvreten aan spiritualiteit. Overdosis. Ze hebben dikwijls de zure ziekte om een privé bibliotheek uit te bouwen. Dat is hun keuken waar ze constant aan het fornuis staan. Ze kunnen het niet laten om anderen te oversauzen met hun kennis, ze te overbluffen, te vervreemden van hun oorspronkelijke wezenseenvoud. Zij weten het. Zij hebben het. Zij kennen de recepten.

Ze kijken niet naar wie ze ontmoeten. Ze zien de ander niet in zijn eigenheid, in zijn behoefte, in zijn levensproces. Zij kennen de regels. Ze horen de vraag niet. Ze antwoorden met platslaande kennis, net zoals een aantal medici standaard voorschrijven. Gezond-zijn is hun devies, terwijl de vrager misschien nood heeft om iets uit te zieken. Verlicht-zijn is hun devies, terwijl de pelgrim misschien nood heeft om door een donkere nacht te gaan.

Een ‘plat de résistance’ is geen vastgelegd gerecht. Bij een fijne gastvrouw of gastheer gaat het om de gast. De maaltijd wordt afgestemd op deze gast, hier en nu, in zijn conditie. De maaltijd wordt afgestemd op wat hij nodig heeft. Misschien is hij zwak en uitgeput (in moderne taal: burn-out, een maagzweer, overstresst, depri, herstellend van een hartinfarct...). Misschien was hij totnogtoe te braaf en te onderdanig en kon hij alleen klassiek smaken. Maar nu is hij eraan toe om wat meer pikant, nieuw, rebels en wil hij zich bevrijden van oude jukken. Waar het om gaat is zijn conditie: wat kan hij aan, wat is zijn draagkracht, zijn verwerkingsvermogen. Kortom zijn eigenheid.
Voeding is zoeken naar evoluerend evenwicht. Het is altijd anders omdat het leven veranderend werkt. Er is geen enkel rechtlijnig pad naar verlichting. Het pad van de liefde loopt soms wat krom over het veld van wrevel en soms haat. Overgave lijkt een geriskeerde onderneming vooraleer  men zich heeft overgegeven. Pas daarna is het zalig.

Sommige denken dat men ziek is als men ongezond eet. En sommige denken dat ze verlicht worden als ze fanatiek en ascetisch bezig zijn met eten of niet-eten. Sommige denken dat ze slecht zijn, zondig door overmaat, als ze een maatje meer hebben dan ze graag zouden willen.
Echt waar, er is geen standaard, er is geen garantie voor verlichting. Het is zelfs geen voorwaarde. Er is alleen het eigen zijn, het eigen bewustzijn als deel van het ene grote Veld.
Wie als goeroe als absolute voorwaarde ‘voeding’ proclameert, en hij/zij mag het dan nog definiëren als ‘gezonde voeding’, maakt een grote fout. Er is geen voorwaarde. Er is alleen onvoorwaardelijke liefde. Er is alleen vrijheid. We voeden ons aan de enorme energievoorraad van het Veld. En dat Veld is een hoorn van overvloed. Jij bepaalt, jij kiest uit dat Veld jouw eigen menu.

Evenwicht

Vegen we nu gezonde materiële voeding van tafel, tabula rasa, als zou dit geen belang hebben? Natuurlijk niet. Wellicht zal niemand dat doen. Alleen, wees kritisch naar wat men ‘gezonde voeding’ noemt. Graag een vergelijking. Lichaamshygiëne zoals wassen en douchen en tandenpoetsen etc. is evident prima . Maar...men kan zich kapotwassen. Men kan doodgaan aan clean en steriel. Clean kan overdreven zijn. Ik bedoel niet smetvrees, maar de gewone goedbedoelde hygiëne. Na een tijdje hebben zulke mensen geen natuurlijke résistance meer. Overcleaned is een vorm van verdoken angst. Ons lichaam zoekt altijd naar een evenwicht (homeostase). Merkwaardig toch dat mensen met zware innerlijke moeilijkheden – mensen die dus hun mannetje hebben moeten staan tegenover een vijandige buitenwereld – opvallend dikker worden  en zich zo bufferen om te overleven. Merkwaardig toch dat bij verdriet veel mensen een bakje troost vinden in koffie of  een geluksgevoel in chocolade. Hoe vinden ze feilloos die slimmigheid?

Of dit ‘gezond’ is? Het is in alle geval in hun toestand een escape-route. Op dat ogenblik, in die situatie, is dat voor hen o.k., al is het misschien niet gezond in de medische betekenis. Maar zijn alle medicamenten medisch gezien gezond? Ola!

Precies hetzelfde doet onze ziel of geest. Ze zoekt. Ze filtert. Ze tast af wat voor haar het juiste is gezien haar omstandigheden (haar meer of minder bewust zijn). Op die basis laat ze impulsen binnen of doet ze een verzoek om ze buiten te houden. De ziel is wijs, ons bewustzijn is het niet altijd. Haar vrijheid is afhankelijk van de mate waarin deze mens, door ervaringen met vallen en opstaan, bewust is geworden. Het is dus niet zo dat als men vegetarisch eet, men ipso facto ook bewust is. Maar het kan wel helpen, zoals fietsen bijvoorbeeld. Bewust fietsen, of bewust fluiten of bewust het gras maaien zijn evenwaardige poorten naar bewustzijn als vegetarisch eten.
               ‘Vóór de verlichting: hout hakken en water halen.
                Na de verlichting: hout hakken water halen.’
Wat is het verschil? Bewustzijn. De manier waarop ik in mijn handelen aanwezig ben.
Op het louter fysieke vlak is er geen verschil. In het on-genoemde vlak is er dat on-genoemde verschil. Het is vrij. Het is woe-wei, zouden de oosterse wijzen zeggen nl. er is geen belastende innerlijke beweging meer. Het is emotioneel stil. Er is even-wicht, in feite even
geen gewicht. Vrij.

Soms vragen mensen me: ‘Wat loop ik  hier  eigenlijk te doen?’ Ik heb het me ook dikwijls afgevraagd. Wel: we lopen hier te lopen totdat we lopend ons vrij hebben gemaakt. Doen wat we te doen hebben, zijn wat we zijn.
                 ‘Als je zit, zit dan.
                  Als je eet, eet dan.
                  Als je loopt, loop dan.
                  Als je bidt, bid dan...’
Dus als je eet, eet dan niet om verlicht te zijn.
Dus als je loopt, loop dan niet om er al te zijn.
Dus als je mediterend zit, verwacht dan niet dat je kan zweven.
Dus als je bidt, doe dan geen bod op de hemel.

Toetje
Wat ik wil zeggen: gezonde voeding is niet alleen wat je fysiek-materiëel achter je kiezen steekt. Het is belangrijk, maar overschat het niet. En vooral: het is geen absolute voorwaarde voor heiligheid of wat ook. Luister naar jouw lichaam: het is een bijzonder wijs instrument. Jouw lichaam vertelt voortdurend over jouw toestand, stuurt je signalen. Leer de taal van jouw lichaam.
Precies ook zo vertelt jouw ziel en geeft allerlei signalen. Ook haar taal kan je leren door aandacht en vooral in stilte. Jouw ziel zal je een wijs onderscheidingsvermogen leren. Ze leert je de fijne smaken en geuren. Ze weet wat ‘goed’ is voor je, voor jouw unieke jou, hier en nu, in jouw conditie. Geen stamelen meer, geen twijfelen meer, geen angst meer. Klare taal.
Vrijheid.

Ter herinnering

°ik hoop dat je niet vergeten bent dat ik bij de start van de maandbrieven je verzocht heb om kritisch te zijn. Open maar kritisch. Wees op jouw hoede, maar zonder angst. Dezelfde vermanende vraag blijf ik herhalen: wees ook kritisch tegenover deze maandbrief. Ga jouw eigen weg. Er is geen andere.

 

 

up naar boven


Terug