MAANDBRIEF Juni 2008                                 Print

ENTHOESIASME

Een entreetje

De voorbije maand schreven we dat nogal wat moderne mensen ‘bang zijn van hun eigen schaduw’. Wonderlijk toch als je bedenkt dat licht en schaduw een tweeling zijn zoals verstand en emotie en zoveel andere onafscheidelijke paren. Wanneer je in één van beide polen kruipt en de andere verwaarloost of negeert, dan verzeil je onvermijdelijk in eenzijdigheid. Je creëert onevenwicht. Toch heb je dan het gevoel van een buitenmatige gedrevenheid. Die eenzijdige pool ‘geeft je vleugels’. Maar net als Ikaros drijf je slechts kortstondig. De brandende zon van de drift doet jouw was smelten. Je valt met de zwaarte van je eigen gewicht, ‘vallen zo goot als je bent’. Onevenwicht.Deze maand willen wat meer zicht krijgen op die gedrevenheid. Het zal iedereen wel duidelijk zijn dat er positieve én negatieve gedrevenheid is, creatieve én destructieve. Sommige lopen, vol enthoesiasme, hun ziel en goede bedoelingen voorbij. Anderen smoren genadeloos en sceptisch alle enthoesiasme in de kiem. Velen zwalpen ergens tussenin: nu eens warm, dan weer koud, afhankelijk van toevallige factoren. Oorzaak van ‘bangzijn voor hun eigen schaduw’ ligt precies in de houding dat we ons leven afhankelijk laten zijn van toevalligheden. Bewust en alert leven bevrijden je van angst en onevenwicht.

Een droef tekort

Tot diep in mijn ziel betreur ik tegenwoordig in onze kille samenleving een groot gebrek aan enthoesiasme. Veel mensen slepen zich voort. Ze geven de indruk van chronische moeheid, ze geloven er niet meer in. Zieledofheid. Jawel, ik zie ook de enorme bewegingen, de overvloed, de verkwisting, de snelheid van afwisselende gebeurtenissen, de glitter en glamour. En ja, het heeft wel de schijn van enthoesiasme, veel gedoe, maar wie wat dieper kijkt ziet meteen de leegte, de ‘erbovenop’-saus. Dit inauthentieke gewolk dekt echt enthoesiasme verstikkend toe. Er hangt veel smog van opgepept en gemaakt geluk. Willen wij wel wakker worden? Als ik rondom mij kijk merk ik dat heel veel mensen dat blijkbaar niet willen. Waarom zouden ze? Zij dutten zalig voort. In hun wereld is er zo weinig dat hun wakker schudt, zelfs niet de meest onrustwekkende tekenen.

Moeten wij wakker worden? Naar mijn oordeel zitten wij in een faze waarin de mens precies moet leren wat vrije keuze is: of zich laten bedwelmen om verder te slapen, of alert wakker te zijn. Het is dus een oefening in vrije keuze, het is zijn keuze. Maar moeten? nee. Kunnen wij wakker worden? O ja! maar dat kost moeite en bereidheid tot bewust leven. Het vraagt zelfscholing om te kunnen onderscheiden. Onderscheidingsvermogen is niet in een handomdraai geleerd. Het is leven met vallen en opstaan. Leven vanuit een innerlijk enthoesiasme. Het is leren zien van verbondenheid en éénheid. Het is harmonie van buitenkant én binnenkant. Het is vechten tegen eenzijdigheid en zalig genieten van heelheid.
Hier situeert zich ‘van in den beginne’ frontaal het dilemma van de mens: er zijn twee paradijzen. Het eerste is zich nestelen in het horizontale land van melk en honing. Het andere is het land van de snijdende keuze, vertikaal, het land van de vrijheid in verantwoordelijkheid. Zie je, de engel met het zwaard die de eerste mensen uitdreef uit het eerste paradijs en hen werd op het hart gedrukt ‘van nu af zult ge uw brood verdienen in zweet en zwoegen’. Die twee paradijzen bestaan in ieder van ons. Waarom zijn we op deze aarde terechtgekomen, geïncarneerd, vlees en bloed geworden? Tranendal? Laten we er dan het beste van maken, laten we vrolijk zijn. Een mens leeft maar één keer! Hiphoi! Leerschool? Alle leerscholen die ik doorlopen heb, zoals ieder van U, hadden leuke én harde kanten. In de materie, en dwarsdoorheen die materie. En op het einde van de tunnel; een streepje licht.

Wat zie ik rondom mij en ook in mij? de wet van de minste weerstand. Die tendeert uiteraard naar het verleuken van het tranendal. Wij willen niet wakker worden. Spijt zovele rode lichten en wekkers nestelen we ons in het bed van de onmiddellijke bevrediging, efficiënt kortzichtig nu, stante pede. Dobberen op een azure zee is zoveel gemakkelijker dan diepzeeduiken. Er is bij heel veel mensen geen ontwikkelde binnenkant. Ze is wildfors overwoekerd door een florissante buitenkant. Wakkerworden kost moeite. Uit bed stappen nog meer. In de wereld stappen met open ogen en open ziel is groots mensenwerk. Het is te simpel te verwachten dat mensen zomaar willen wakkerworden, zeker als ze al eeuwen slapen. Ze zijn slaapgetraind. Maar blijven roepen, zoals mijn moeder deed als we soezend in bed bleven liggen, moeten we wel, met geduld en liefde. Tijd en oog voor het proces, respekt voor hun vrije keuze. Soms met de droefheid in het hart voor zoveel onbewustheid, zoveel gesnurk en akelige nachtmerries. Ook de slapers en diepslapers zijn onze zusters en broeders.

Enthoesiasme

Ik ben altijd al erg enthoesiast geweest voor het woord ‘enthoesiasme’. Mooie inhoud en diepe betekenis. Van griekse oorsprong, in twee delen. Er is het stamwoord theos en het voorvoegsel en. Theos betekent goddelijk, en betekent in. Het goddelijke zit erin, er is een god ingekropen of het goddelijke manifesteert zich in iets zichtbaars en tastbaars. En ik kan dat ervaren, ik kan getuige van zijn van die aanwezigheid. Soms vindt men in de betekenis dat het goddelijke je iets toebedeelt : een bepaald lot, een genade, een kracht, een energie... Boeiend is dat de tegenwoordigheid van iets anders wordt gevoeld en aangeduid. Dingen, mensen, gebeurtenissen zijn daardoor niet kaal en schraal objectief. Er is meer. Objectiviteit is doods. In onze moderne samenleving is er daarom zoveel doods en moeten we dat kunstmatig decoreren en oppeppen. De méér-aanwezigheid duidde men in de oude wereld ook aan als ‘er is een daimon in mij of in het ding of in de gebeurtenis gevaren’. Heerlijk toch, die levende bezielde werkelijkheid! Die werkt tenminste nog.

Het daimon-begrip werd al vlug door godsdiensten gedemoniseerd. Daimon werd demonisch, duivels. Er schoot nog maar weinig over dat niet de afdruk droeg van de duivelspoot. Het levende levendige werd ontledigd en de wetenschap analyseerde en disseceerde...en vond niks. Dus was er niets dan chemie en wetmatigheden binnen verstandsbereik. Verstand doodde verstandig elk spoortje daimon en meteen heel veel wijsheid. Er was voortaan geloof en bijgeloof, wetenschap en larie. We maakten de werkelijkheid dus eenvoudiger, zeg maar eenzijdiger, beter nog: horizontaler. In alle geval hanteerbaarder, in de zin dat voortaan de mens zelf alles in handen nam en de toebedeler buiten spel zette. Hij zette een putsch op en greep de macht van het toebedelen. En toen was Kees klaar. Dacht hij. Zo werd de mens erg eenzaam en sijpelde elke aanwezigheid uit zijn directe omgeving. Enthoesiasme was de wereld uit. Leve de dood!

De Januskop van enthoesiasme

Wat ooit één was viel jammerlijk uiteen. Enthoesiasme kreeg een Januskop: twee gezichten waarvan elk een eigen kant uitkijkt. Hier wordt eenzijdigheid geboren. Verbroken eenheid van binnen- en buitenkant, de ganse mens gespleten. Men zou kunnen denken dat er nu geen enthoesiasme meer mogelijk is, maar dat is een misvatting. Er ontstaan nu twee soorten enthoesiasme, gevolg van ons dualisme. De daimon is niet meer zuiver goddelijk in de zin van één en harmonisch. Anders uitgedrukt: de mensen kunnen voortaan kiezen. Er zijn tal van energieën die in ons binnenstromen. We staan dan voor een tweesprong of meerkeuzemogelijkheid. Door welke daimon willen we ons laten beïnvloeden, door wie of wat laten we ons begeesteren? Welke zijn onze motieven, beweegredenen, door wie of wat laten we ons in beweging brengen?

En...dan komen we terug aan ons punt van vertrek: slapen of wakkerworden, onbewust of bewust, oppervlakkig of alert? Raar maar waar: we kunnen telkens kiezen voor één van beide polen. We staan in het leven telkens opnieuw vóór die verbluffende mogelijkheid. Oppervlakkige mensen irriteren zich mateloos aan die andere pool van ‘serieuzigaards’, voelen zich berispt en bekeken en beperkt in hun goestingdoenerij. Spirituele mensen ( niet de echte) ergeren zich bot aan de slapers, de remmers van innerlijke ontwikkeling en beladen hen met alle zonden van Israël. Er zit nogal wat potentie in deze situatie om het dualisme in zijn extremen te duwen. Maar in wezen houdt het ook de enorme kans in om elke ziel, elke mens te respecteren in zijn keuze.

Ont-zieling en ont-lichaming

Sinds wetenschappen en godsdiensten alles hebben vastgelegd in wetten, regels, axiomas en dogmas, sinds ze alles met het lancet van de rede hebben geanalyseerd en versneden, hebben ze met die snijdende logica niets gevonden dat op een ziel of een geest leek. Dit proces gaat nog altijd onverminderd en fanatiek door. Ze hebben voor eens en voor altijd besloten - met de onfeilbaarheid in de aanslag – dat er aan de buitenkant geen binnenkant is en aan de binnenkant geen plaats voor een buitenkant. Dit alnaargelang het kamp van waaruit men opereert. Men is dus anders gaan kijken, men heeft het zicht ingeperkt. Heel merkwaardig is dat ze beweren dat ze een ruimere en bredere kijk hebben gecrëeerd. In feite hebben ze het spectrum van hun eenzijdigheid enorm uitgebreid. Dat geeft hen de illusie van omvattender. Ze zien niet dat ze binnen éénzelfde veld blijven harken. Niet toevallig heeft deze strekking cultuurvolkeren als de Mayas, de Indianen, de Druïden en zoveel anderen massaal uitgemoord. Deze genocides betroffen culturen die de andere dimensies nog zagen en beleefden. Zij zagen nog ‘de, ziel’ van alles, communiceerden nog met deze onzichtbare werkelijkheid. Dezelfde ‘genocides’ gaan onverminderd door met groepen wetenschappers die ‘anders’ aan wetenschap doen, met geneeskundigen en gezondheidswerkers die ‘anders’ geneeskunst beoefenen, met godsmannen en godsvrouwen die ‘anders’ spiritueel zijn. Wie niet binnen de lijntjes kleurt moet eruit. En wie bepaalt de lijntjes, de kaders...?

Weet je, het is natuurlijk niet leuk leven zonder die bezieling. De verve is er af. Het leven straalt niet meer. Dus... kwakken we enorme plakken nep er tegen aan. Niets is nog wat het lijkt: van het botervlootje tot de politicus, van het yoghurtpotje tot een aandelenportefeuille. Schone schijn. Je moet voortdurend op je hoede zijn of men legt er je op. Opleggen is een officiëel erkende kunst geworden. Het is de gewoonste zaak van de wereld. Niets is zo belangrijk als de verpakking, als veredelde nep. Precies daar zit tegenwoordig het nieuwe soort enthoesiasme. De daimon van de schijn, de nep. Niets dat zo verblindend in slaap wiegt, niets dat zo horizontaal vlak is. Daarom dat al die dingen zo snel veranderen. Moet wel, want anders zou men het wel eens kunnen doorhebben. We leven in een cameliontijdperk. Is het dan verwonderlijk hoe weinig respekt men dan nog heeft voor om het even wat of wie: wegwerpmaatschappij ? Waarom zou je in hemelsnaam iets bewaren als het in feite toch maar nep is? Waarom nog geloofwaardigheid in en van mensen als ze aangestoken zijn door onbetrouwbaarheid? Wat vroeger soliede was zoals banken, universiteiten, hospitalen, kerken, onderwijs etc. heeft nu zijn ziel verloren, zijn innerlijke bestemming, zijn opdracht. Mensen weten niet meer voor wie of wat ze moeten stemmen omdat de ziel van het bestemde overwoekerd is, weggesneden, gecamoufleerd. Straffeloos kan men verkiezingen vervalsen in naam van democratie of wat ook. Straffeloos kan men liegen om oorlogen te rechtvaardigen, straffeloos kan men vanuit godsdiensten heilige kruistochten en moorden organiseren... als je maar weet te verpakken en dit nieuwsoortige enthoesiasme weet aan te praten. Mensen bespelen met alle middelen van de buitenkant. Geen kat die zich bekommert om de binnenkant. Geen haan die kraait, laat staan drie keer om het verraad en de nep uit te kakelen vanop deze mesthoop.

Dus steken mensen hun ziel in bakken van autoos, in dolle sportprestaties, bloot en spelen, in een swimmingpool met annex sauna en whirlpool, een electrische barbecue op een biljartgazon, in exteme adventures, in botox en billenmooimakerij...Kortom in eenzijdigheid. Mag best van mij. Het is hun vrije (of moet ik zeggen hun opgedrongen vrije) keuze? Ik gun hen hun plezier. Ik meen het. Maar het risico om in te slapen is groot.

Er is helaas ook een ander nep-enthoesiasme: de bollenwinkel van een gedreven en fanatieke ‘spirituele’ wereld. Ook zij zijn in de eenzijdigheid gesukkeld. Door misprijzen van de buitenkant overaccentueren ze de binnenkant. Ze zaaien angst en verdoemenis of roepen van de daken ‘dat men de allerlaatste trein niet mag missen’. Voor de meeste mensen in hun taal een hocus-pocus, verwarrend en culpabiliserend. Er wordt met termen van informatie gegoocheld waar de gewone man of vrouw geen eten aan heeft en er inderdaad van in slaap valt. Het is me het marktje wel! Net zoals die van het vlakland installeren ze een soort spirituele ekonomie, met een even gedreven en fanatieke concurrentiegeest, zonder oog te hebben voor de ziel van elke individuele mens, even elitair en onbeschroomd als de happy few van de blinkende vips. Ja, je hebt inderdaad ook vips in die nep spirituele wereld. Godtjenne! Hun enthoesiasme is opgeklopte zweverij, soms van verdacht allooi. Hun Ceo’s verdienen, naar hun zeggen pakken verlichte hemeldollars. En dat ruikt dan verdomd sterk naar de vroegere aflatenhandel. Mij niet gelaten. Bekende Personen van het Nieuwe Rijk stijgen op! Terwijl we in feite geIncarneerd zijn om onze voetjes op deze lieve aarde te houden en een éénheid te creëren van buiten en binnen, van boven en beneden. Ont-lichaming, noem ik dat nl. onze ziel geen belichaming meer geven, met een even grote vergissing als ont-zieling, als mensen deze wereld schaamteloos ontzielen.

Enthoesiasme en ambitie

In beide eenzijdige velden – binnenkant en buitenkant – heeft men oorspronkelijk enthoesiasme vertimmerd naar doorgeschoten ambitie.
In wetenschap, geneeskunde, politiek, ekonomie en technologie heeft ambitie zijn summum bereikt. Het gaat niet meer om dienstbaarheid (minister = dienaar) maar om eigenbelang en narcistische belangrijkheid. Hetzelfde in godsdiensten. Ook daar stond in den beginne elke wijding in het perspectief van ‘ministerium’ = dienstbaarheid aan de mensen, het meest nog aan de geringsten (denk aan de voetwassing door Jezus!). Sinds eeuwen zijn ze met elkaar in een concurrentieslag om de grootste, de invloedrijkste, de enigste juiste. Kortom om de meeste macht. We hebben massaal geofferd aan de rede en daar hebben de godsdiensten om wetenschappelijk te zijn zich bij aangesloten, veel theologie en weinig mystiek. De wereld warmt op maar ons hart krimpt van de kou, omdat het in een wurggreep zit van ‘het verstand’. Wie niet meekan met de wedren van de ambitie is een looser. En dat wordt al heel vroeg, van reeds vóór de kleuterklasjes, aangeleerd, ingetraind en gehonoreerd. Wat telt zijn de scores. Ambitie betekent ethymologisch rondgaan om stemmen te werven, rondgaan met een verzoek, stemmen ronselen. De verleiding ‘alle middelen zijn goed’ ligt dan niet veraf. Deze daimon zien we wereldwijd schaamteloos floreren.

Het tijdperk van het hart

‘Na het stenen tijdperk, het bronzentijdperk, de industriële , de electronische en de informatierevolutie is nu de bewustzijnsrevolutie gaande.’
Ik citeer dit uit een artikel van Ab Straatman: De scheppende kracht van het hart. Prana, juni/juli 2008, p.15.

In zijn diepste wezen heeft enthoesiasme te maken met het hart. Daar heeft het zijn zetel. Bij ambitie vibreert ons brein. Bij enthoesiasme springt ons hart op. Dit opspringen zegt ons dat we in harmonie zijn met het Nu, met dat wat is wat nu in mij is en wat juist is. Het is de bron van het geluksgevoel. Het creëert de meest zuivere energie. Als ons hart slaapt zijn we innerlijk dof. We voelen ons dan verlamd. Men zoekt bij depressie altijd maar naar oorzaken (prikkels en stoffen...) in de hersenen, en ja, daar zal wel aanwijsbaar en tastbaar iets van die aard zijn, maar de juiste vindplaats is het hart. Straatman wijst drie scheppingscentra aan: het buikgebied waar de levenspool zetelt, het hoofd voor het vermogen van denken, het geheugen en controle, en het hart als het orgaan van overvloed. De eerste twee hebben we in onze menselijke ontwikkeling ruim verkend. Het hart is het nieuwe terrein. Leven vanuit het hart, vanuit bezieling. Het is het nieuwe centrum van creatie. Zeggen we niet: dat komt recht uit zijn hart, hij draagt het hart op de juiste plaats, met hart en ziel...? Het hart is de plaats van de liefde. Daarom vertrekt enthoesiasme altijd vanuit het hart, want enthoesiasme is liefde. Als God liefde is en de goddelijke daimon (energie, Adem) in je vaart, dan stroomt liefde door je heen. Enthoesiasme ontsteekt in het hart en straalt dan over het hele lichaam uit, in golven. Dat doet huppelen, dansen, zingen. De huid kleurt dan warm en gaat blinken. We krijgen een gevoel van volheid die overloopt. We voelen verbondenheid, eenheid. We omarmen, omvatten, willen raken en geraakt worden. Er ontstaat een innerlijke tevredenheid. Ze harmoniëert het leven. Enthoesiasme werkt aanstekelijk. De energie loopt over naar de omgeving. Het is haar eigen om te delen. Merkwaardig is dat een hogere vibratie en een hogere frequentie zich gaan manifesteren: meer beweging, een hogere stem, een sterkere intensiteit, grotere vindingrijkheid, opener communicatie, helder denken. Enthoesiasme, ontstaan uit liefde, betrokkenheid en aandacht, creëert de revolutie van bewustzijn. De mogelijkheid van een nieuw tijdperk ligt wijds voor ons open. Wie me graag voor naïef verklaart mag dat doen naar verstands-lust. Wie laatst lacht best lacht. Vanuit mijn enthoesiasme wens ik je een hartvol enthoesiasme.

up naar boven


Terug